เลิกยาเสพติดด้วยตัวเอง เริ่มยังไงให้ปลอดภัย และที่ไหนช่วยฟรี
ขั้นตอนเลิกยาด้วยตัวเองอย่างปลอดภัย สารไหนหักดิบได้ สารไหนต้องมีแพทย์ สายด่วน 1165 และ 1323 สิทธิบำบัดฟรีของรัฐ (ผู้เสพคือผู้ป่วย) และวิธีรับมือเมื่ออยากยา
คนส่วนใหญ่ที่ทักมาหา HP100 ไม่ได้อยากเข้าสถานบำบัด เขาอยากรู้ว่า "ถ้าจะเลิกเอง ต้องทำยังไง" บทความนี้ตอบตรง ๆ ว่าอะไรทำเองได้ อะไรต้องมีคนช่วย และช่องทางที่ฟรี ไม่มีประวัติ ไม่ตัดสิน
ขั้นที่ 0: รู้ว่าสารที่ใช้หักดิบได้ไหม
| สาร | หักดิบเองได้? |
|---|---|
| ยาบ้า ไอซ์ ยาอี โคเคน | ได้ ไม่อันตรายถึงชีวิตทางกาย แต่เสี่ยงซึมเศร้า ควรมีคนอยู่ด้วย |
| กัญชา บุหรี่ น้ำท่อม | ได้ ทรมานแต่ปลอดภัย |
| เหล้า (ดื่มหนักทุกวัน) | ไม่ได้ เสี่ยงชัก เสียชีวิต ต้องมีแพทย์ |
| ยานอนหลับ ยาคลายเครียด (เบนโซฯ) | ไม่ได้ ต้องค่อย ๆ ลดเป็นสัปดาห์–เดือน |
| ฝิ่น เฮโรอีน ทรามาดอล | ควรมีแพทย์ มียาช่วยถอนที่ทำให้ไม่ทรมาน |
ดูรายละเอียดอาการใน อาการลงแดงกี่วันหาย
ขั้นที่ 1: เลือกวันและเตรียมตัว
- เลือกช่วงที่หยุดงานได้ 3–5 วัน (ช่วง Crash)
- ทิ้งสารและอุปกรณ์ทั้งหมด ลบเบอร์และแชตคนขาย บล็อกกลุ่ม
- เตรียมอาหารง่าย ๆ น้ำ เกลือแร่ ผลไม้ ไว้ในห้อง
- บอกอย่างน้อย 1 คนที่ไว้ใจ ให้โทรเช็กทุกวัน
- เซฟเบอร์ 1165 และ 1323 ไว้ในมือถือ
ขั้นที่ 2: ผ่าน 2 สัปดาห์แรก
- นอนให้มากเท่าที่ร่างกายต้องการ ไม่ต้องรู้สึกผิด
- กินทุกครั้งที่หิว เน้นโปรตีนและผลไม้
- ไม่ตัดสินใจเรื่องใหญ่ในช่วงนี้ (เลิกงาน เลิกแฟน) สมองยังไม่พร้อม
- อาการซึมและอยากยาแรงที่สุดวันที่ 4–10 เป็นเรื่องปกติและจะผ่านไป
ขั้นที่ 3: รับมือเมื่ออยากยา (craving)
ความอยากมาเป็นคลื่น ขึ้นสูงสุดใน 15–30 นาทีแล้วลดลงเอง ถ้าไม่ป้อนมัน
- เลื่อนเวลา บอกตัวเองว่า "อีก 30 นาทีค่อยตัดสินใจ" ส่วนใหญ่คลื่นผ่านไปก่อน
- เปลี่ยนที่ ออกจากห้อง เดินออกไปข้างนอก
- โทรหาใครสักคน ไม่ต้องพูดเรื่องยาก็ได้
- กินหรือดื่มอะไรเย็น ๆ ความหิวและการขาดน้ำถูกสมองแปลเป็นความอยากยาได้
- จดว่าอะไรกระตุ้น เวลา สถานที่ อารมณ์ คน เพื่อเลี่ยงครั้งหน้า
ช่องทางช่วยเหลือฟรี
| ช่องทาง | สำหรับ |
|---|---|
| 1165 สายด่วนยาเสพติด สบยช. | ถามเรื่องการเลิก หาสถานบำบัดใกล้บ้าน ตลอด 24 ชม. |
| 1323 สายด่วนสุขภาพจิต | เมื่อรู้สึกแย่มาก ซึมเศร้า มีความคิดทำร้ายตัวเอง |
| 1669 | ฉุกเฉิน ชัก หมดสติ เจ็บหน้าอก |
| โรงพยาบาลรัฐทุกแห่ง | คลินิกยาเสพติด/จิตเวช ใช้สิทธิบัตรทอง ผู้ป่วยนอกได้ |
| โรงพยาบาลธัญญารักษ์ 7 แห่งทั่วประเทศ | บำบัดเฉพาะทาง ทั้งผู้ป่วยนอกและใน |
| LINE @hp100 | คุยกับทีมเภสัชกร ไม่บันทึกตัวตน ไม่ตัดสิน |
กฎหมายปัจจุบัน (ประมวลกฎหมายยาเสพติด 2564) ถือว่า ผู้เสพคือผู้ป่วย ผู้ที่สมัครใจเข้าบำบัดและทำครบตามแผนไม่ถือว่ามีความผิด
ถ้าพลาดกลับไปใช้
การพลาด 1 ครั้งไม่ได้ลบความก้าวหน้าทั้งหมด คนที่เลิกได้ถาวรส่วนใหญ่ผ่านการพลาดมาหลายครั้ง สิ่งสำคัญคือหยุดที่ครั้งนั้น ไม่ให้กลายเป็นหลายวัน และกลับมาที่ขั้นที่ 1 ใหม่ทันที บอกคนที่ไว้ใจ ไม่ต้องอาย
คำถามที่พบบ่อย
?ไปบำบัดแล้วจะมีประวัติไหม
ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 ผู้เสพที่สมัครใจเข้ารับการบำบัดและปฏิบัติครบตามแผน ไม่ถือว่ามีความผิด และข้อมูลการรักษาเป็นความลับทางการแพทย์
?เลิกเองไม่ได้ ต้องไปอยู่สถานบำบัดนานไหม
มีหลายรูปแบบ ตั้งแต่ผู้ป่วยนอก (ไปพบแพทย์เป็นระยะ ทำงานได้ตามปกติ) ไปจนถึงผู้ป่วยใน 4 เดือน ขึ้นกับความรุนแรง ส่วนใหญ่เริ่มจากผู้ป่วยนอกได้ สอบถาม 1165
เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือทันที
หากมีอาการ ใจสั่นรุนแรง แน่นหน้าอก ชัก หลอน ระแวงจนควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง โทร 1669 (ฉุกเฉิน) · 1165 (สายด่วนยาเสพติด (สบยช.)) · 1323 (สายด่วนสุขภาพจิต)
แหล่งอ้างอิง
ทีมเภสัชกรผู้ดูแลคอนเทนต์และให้คำปรึกษาของ HP100
ไม่แน่ใจว่าเริ่มยังไง? คุยกับเราก่อน
ทีม HP100 และเภสัชกรพร้อมให้คำแนะนำแบบเป็นส่วนตัว ไม่มีการตัดสิน ไม่บันทึกตัวตน