ข้ามไปเนื้อหา
HP100+
กัญชา · THC

กัญชากับสมอง ความจำ และการนอน ใช้ประจำแล้วเลิกจะมีอาการถอนไหม

THC ในกัญชาออกฤทธิ์กับสมองส่วนความจำและการตัดสินใจ ใช้ประจำทำให้สมาธิสั้น เฉื่อย นอนไม่ลึก เลิกแล้วมีอาการถอน 1–2 สัปดาห์ (หงุดหงิด นอนไม่หลับ ฝันเยอะ) และกฎหมายล่าสุด

เขียนโดย ทีมเภสัชกร HP100 เภสัชกร เผยแพร่ 1 พฤศจิกายน 2569 อ่าน 3 นาที
ก่อนอ่าน: เนื้อหานี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีอาการรุนแรงโปรดพบแพทย์ หรือโทรสายด่วนยาเสพติด 1165

หลังกัญชาถูกปลดจากยาเสพติดช่วงหนึ่ง หลายคนมองว่ามัน "ไม่มีอะไร" เทียบกับไอซ์หรือยาบ้า ซึ่งจริงในแง่ความอันตรายเฉียบพลัน แต่กัญชาที่ใช้ทุกวันทำอะไรกับสมองและการนอนมากกว่าที่คิด โดยเฉพาะในคนอายุต่ำกว่า 25 ปี

กัญชาออกฤทธิ์แบบไหน

สารหลักคือ THC ซึ่งจับกับตัวรับ CB1 ที่มีหนาแน่นในสมองส่วน ฮิปโปแคมปัส (ความจำ) สมองส่วนหน้า (การตัดสินใจ) และ ซีรีเบลลัม (การทรงตัว) ผลระยะสั้น: ผ่อนคลาย อยากอาหาร เวลาเดินช้า ความจำระยะสั้นแย่ลงทันที ตอบสนองช้า

ส่วน CBD ไม่ทำให้เมา และมีการศึกษาใช้ทางการแพทย์ กัญชาที่ขายทั่วไปในไทยมี THC สูงและ CBD ต่ำ ต่างจากผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์

ผลต่อสมองเมื่อใช้ประจำ

  • ความจำและการเรียนรู้ ผู้ใช้ประจำมีความจำระยะสั้นและการเรียนรู้สิ่งใหม่แย่ลง ส่วนใหญ่ฟื้นหลังหยุด 1–3 เดือน แต่ในผู้ที่เริ่มใช้ก่อนอายุ 18 บางการศึกษาพบ IQ ลดลงถาวร
  • แรงจูงใจ เฉื่อย ไม่อยากทำอะไร (amotivational syndrome) ซึ่งมักถูกเข้าใจว่าเป็น "นิสัย"
  • จิตเวช ในคนที่มีความเสี่ยงทางพันธุกรรม THC ปริมาณสูงเพิ่มโอกาสเกิดอาการโรคจิต ระแวง และกระตุ้นให้โรคจิตเภทแสดงอาการเร็วขึ้น
  • สมองวัยรุ่น สมองส่วนหน้าพัฒนาจนถึงอายุราว 25 ปี การใช้ THC ช่วงนี้เปลี่ยนแปลงโครงสร้างและการทำงานของสมองที่กำลังพัฒนา

กัญชากับการนอน

นี่คือเหตุผลที่คนจำนวนมาก "เลิกไม่ได้" ไม่ใช่เพราะเมา แต่เพราะ นอนไม่ได้ถ้าไม่สูบ

  1. THC ทำให้หลับเร็วขึ้นจริงในช่วงแรก
  2. แต่กดการหลับระยะ REM (ช่วงฝันและประมวลความจำ) การนอนจึงไม่ลึกและไม่สดชื่น
  3. ใช้ทุกคืนร่างกายดื้อ ต้องเพิ่มปริมาณ
  4. พอหยุด REM จะ "ตีกลับ" ฝันเยอะ ฝันร้าย ตื่นบ่อย 1–2 สัปดาห์ ซึ่งทำให้กลับไปสูบ

สมาคมโรคจากการหลับแห่งประเทศไทยจึงไม่แนะนำใช้กัญชารักษานอนไม่หลับ วิธีปรับการนอนโดยไม่พึ่งสารอยู่ใน เลิกยาแล้วนอนไม่หลับ

เลิกกัญชา มีอาการถอนไหม

มี และเป็นเรื่องจริงที่หลายคนไม่เชื่อ ผู้ใช้ประจำราวครึ่งหนึ่งมีอาการ

ช่วง อาการ
วันที่ 1–2 หงุดหงิด กระวนกระวาย อยากสูบ
วันที่ 2–6 (หนักสุด) นอนไม่หลับ ฝันร้าย เหงื่อออกกลางคืน เบื่ออาหาร ปวดหัว หนาวสั่น
สัปดาห์ที่ 2 อาการทางกายหาย เหลือนอนหลับยากและอารมณ์แปรปรวน
เดือนที่ 1–3 สมาธิ ความจำ แรงจูงใจค่อย ๆ กลับมา

ไม่อันตรายถึงชีวิต หักดิบได้ สิ่งที่ช่วยคือ ออกกำลังกายตอนเช้า งดกาแฟหลังเที่ยง กินให้เป็นเวลา และบอกคนใกล้ตัวว่าช่วงนี้อารมณ์อาจขึ้นลง ดูแนวทางครบใน อาการลงแดงแยกตามสาร

กัญชาอยู่ในร่างกายกี่วัน

THC ละลายในไขมัน จึงค้างนานกว่าสารอื่น ตรวจปัสสาวะพบ 3–7 วันในผู้ใช้ครั้งคราว แต่ผู้ใช้ทุกวันอาจพบได้ 30 วันขึ้นไป หลังหยุด ดู ตารางเทียบทุกสาร

กฎหมายตอนนี้

สถานะเปลี่ยนหลายครั้งตั้งแต่ปี 2565 ล่าสุดช่อดอกถูกจัดเป็นสมุนไพรควบคุม ใช้ตามใบสั่งแพทย์ได้ ห้ามจำหน่ายให้ผู้อายุต่ำกว่า 20 ปี สตรีมีครรภ์ และห้ามสูบในที่สาธารณะ ส่วนสารสกัด THC เกิน 0.2% ยังเป็นยาเสพติดประเภท 5 เนื่องจากรายละเอียดเปลี่ยนบ่อย ควรตรวจสอบประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับล่าสุดก่อนอ้างอิง

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

สูบทุกวันแล้วหยุดไม่ได้แม้อยากหยุด มีอาการระแวงหรือได้ยินเสียง อาเจียนรุนแรงเป็นรอบ ๆ (cannabinoid hyperemesis) หรือซึมเศร้าต่อเนื่อง โรงพยาบาลรัฐมีคลินิกเลิกสารที่ใช้สิทธิบัตรทองได้ หรือโทร 1165

คำถามที่พบบ่อย

?กัญชาช่วยให้นอนหลับจริงไหม

THC ทำให้หลับเร็วขึ้นในช่วงแรก แต่กดการหลับระยะฝัน (REM) ใช้ประจำแล้วร่างกายดื้อ ต้องเพิ่มปริมาณ และเมื่อหยุดจะนอนไม่หลับหนักกว่าเดิมชั่วคราว สมาคมโรคจากการหลับแห่งประเทศไทยไม่แนะนำใช้กัญชารักษานอนไม่หลับ

?เลิกกัญชามีอาการถอนไหม นานแค่ไหน

ผู้ใช้ประจำประมาณครึ่งหนึ่งมีอาการถอน ได้แก่ หงุดหงิด วิตกกังวล นอนไม่หลับ ฝันร้าย เบื่ออาหาร เหงื่อออกตอนกลางคืน เริ่มภายใน 1–2 วัน หนักสุดวันที่ 2–6 และหายใน 1–2 สัปดาห์ ไม่อันตรายถึงชีวิต

?กัญชาผิดกฎหมายไหมตอนนี้

ช่อดอกกัญชาถูกจัดกลับเป็นสมุนไพรควบคุม ใช้เพื่อการแพทย์ตามใบสั่งได้ ส่วนสารสกัดที่มี THC เกิน 0.2% ยังเป็นยาเสพติด การสูบเพื่อสันทนาการในที่สาธารณะมีความผิด รายละเอียดเปลี่ยนบ่อย ควรตรวจสอบประกาศล่าสุด

เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือทันที

หากมีอาการ ใจสั่นรุนแรง แน่นหน้าอก ชัก หลอน ระแวงจนควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง โทร 1669 (ฉุกเฉิน) · 1165 (สายด่วนยาเสพติด (สบยช.)) · 1323 (สายด่วนสุขภาพจิต)

แหล่งอ้างอิง

  1. Thai PBS — สาร THC ในกัญชามีพิษต่อสมองเด็ก
  2. PPTV — กัญชากับสมองเด็ก
  3. กองควบคุมวัตถุเสพติด อย.
💊
ทีมเภสัชกร HP100 · เภสัชกร

ทีมเภสัชกรผู้ดูแลคอนเทนต์และให้คำปรึกษาของ HP100

อ่านต่อ

ไม่แน่ใจว่าเริ่มยังไง? คุยกับเราก่อน

ทีม HP100 และเภสัชกรพร้อมให้คำแนะนำแบบเป็นส่วนตัว ไม่มีการตัดสิน ไม่บันทึกตัวตน

เภสัชกร HP100