ข้ามไปเนื้อหา
HP100+
ไอซ์ · เมทแอมเฟตามีน

ไอซ์ (เมทแอมเฟตามีน) ทำอะไรกับสมอง หัวใจ ปอด และฟื้นตัวได้แค่ไหน

ยาไอซ์คือเมทแอมเฟตามีนรูปผลึก กระตุ้นโดพามีนสูงกว่าปกติหลายเท่า ทำให้ไม่หลับ ไม่หิว ใจสั่น เส้นเลือดตีบ ฟันผุ หลอน และสมองเสียสมดุลยาวนาน อ่านกลไกและไทม์ไลน์การฟื้นตัว

เขียนโดย ทีมเภสัชกร HP100 เภสัชกร เผยแพร่ 31 ตุลาคม 2569 อัปเดต 31 ตุลาคม 2569 อ่าน 2 นาที
ก่อนอ่าน: เนื้อหานี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีอาการรุนแรงโปรดพบแพทย์ หรือโทรสายด่วนยาเสพติด 1165

ไอซ์คือ เมทแอมเฟตามีนไฮโดรคลอไรด์ในรูปผลึก สารตัวเดียวกับยาบ้าแต่บริสุทธิ์กว่า มักใช้โดยการเผาและสูดไอ ทำให้สารเข้าสมองภายในไม่กี่วินาที บทความนี้อธิบายว่าเกิดอะไรขึ้นในร่างกายตั้งแต่ครั้งแรกจนถึงการใช้ต่อเนื่อง และอะไรฟื้นได้ อะไรต้องใช้เวลา

สมอง: โดพามีนที่พุ่งสูงเกินธรรมชาติ

เมทแอมเฟตามีนบังคับให้เซลล์ประสาทปล่อย โดพามีน ออกมามากกว่าภาวะปกติหลายเท่า (มากกว่าการกินอาหารอร่อยหรือมีเซ็กส์หลายสิบเท่า) และยับยั้งการเก็บกลับ ผลคือรู้สึกมีพลัง มั่นใจ ตื่นตัว ไม่หิว ไม่ง่วง

ปัญหาคือเมื่อใช้ซ้ำ ๆ

  • ตัวรับโดพามีนลดจำนวนลง สมองตอบสนองต่อความสุขธรรมดาน้อยลง (anhedonia)
  • ปลายประสาทโดพามีนถูกทำลายจากความร้อนและอนุมูลอิสระ
  • สมองส่วนหน้า (การตัดสินใจ ยับยั้งชั่งใจ) ทำงานลดลง ทำให้ "รู้ว่าไม่ดีแต่หยุดไม่ได้"
  • ความจำและสมาธิแย่ลง ซึ่งอาจคงอยู่ หลายเดือนถึงกว่าหนึ่งปี หลังหยุด

ข่าวดีคือการศึกษาภาพสมองพบว่า ตัวรับโดพามีนและการทำงานของสมองส่วนใหญ่ ฟื้นตัวได้อย่างมีนัยสำคัญหลังหยุดใช้ 12–14 เดือน

หัวใจและหลอดเลือด

ไอซ์ทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันสูง และ หลอดเลือดหดตัว ทั่วร่างกาย ผลที่พบ

  • ใจสั่น เจ็บหน้าอก หัวใจเต้นผิดจังหวะ
  • เส้นเลือดในสมองตีบหรือแตก (stroke) ในคนอายุน้อย
  • กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงจากการถูกกระตุ้นเรื้อรัง (cardiomyopathy)

หากเล่นแล้วเจ็บหน้าอก หายใจไม่ออก หรือหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงข้างเดียว ให้โทร 1669 ทันที ไม่ต้องกลัวเรื่องกฎหมาย ชีวิตสำคัญกว่า

ปอด

ไอร้อนจากการเผาและสารปนเปื้อนทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจอักเสบ ไอเรื้อรัง หายใจไม่อิ่ม ผู้ใช้ต่อเนื่องมีความเสี่ยงความดันในปอดสูง (pulmonary hypertension) ซึ่งทำให้เหนื่อยง่ายถาวร

ช่องปาก ผิว และน้ำหนัก

  • ฟัน น้ำลายแห้ง กัดฟัน กินของหวาน ทำให้ฟันผุรุนแรง (meth mouth)
  • ผิว รู้สึกเหมือนมีแมลงใต้ผิว แกะจนเป็นแผล แผลหายช้าเพราะเลือดไปเลี้ยงน้อย
  • น้ำหนัก ไม่กินข้าวหลายวัน ขาดโปรตีน วิตามินบี ธาตุเหล็ก ทำให้ซีด ผมร่วง

หลอน ระแวง และวงจรการใช้

การใช้ต่อเนื่องโดยไม่นอน 2–3 วัน ทำให้สมองเข้าสู่ภาวะคล้ายโรคจิตชั่วคราว ได้ยินเสียง เห็นภาพ ระแวงว่ามีคนตาม อาการมักหายใน 1–2 สัปดาห์หลังหยุดและได้นอน แต่ในบางคนกลายเป็นเรื้อรัง

วงจรที่ทำให้กลับไปใช้ซ้ำ: ใช้ → ถูกกระตุ้นหนัก → Crash (ซึม หมดแรง) → สมองขาดโดพามีน → รู้สึกแย่กว่าก่อนใช้ → ใช้ซ้ำเพื่อให้หายแย่ ยิ่งวนซ้ำ ตัวรับยิ่งลด และต้องใช้ปริมาณมากขึ้น

อะไรฟื้นได้ อะไรต้องใช้เวลา

ระบบ ระยะฟื้นตัวโดยประมาณ
การนอนและความอยากอาหาร 1–4 สัปดาห์
อารมณ์ ความสุข 2–6 เดือน (มาเป็นระลอก)
ความจำ สมาธิ 6–14 เดือน
หัวใจ หลอดเลือด ขึ้นกับความเสียหาย ควรตรวจร่างกาย
ฟัน ไม่ฟื้นเอง ต้องรักษาทางทันตกรรม

สิ่งที่ช่วยเร่งการฟื้นตัวมากที่สุดคือ การนอนที่สม่ำเสมอ อาหารครบถ้วน การออกกำลังกายเบา ๆ และไม่กลับไปใช้ซ้ำ ดูแนวทางรายวันได้ใน เลิกแล้วฟื้นฟูยังไง

คำถามที่พบบ่อย

?ดูดไอซ์นานแค่ไหนถึงจะหลอน

ไม่มีตัวเลขตายตัว อาการหลอนและระแวงมักเกิดเมื่อใช้ต่อเนื่องหลายวันโดยไม่นอน (binge) หรือใช้ปริมาณสูง บางคนเกิดตั้งแต่ครั้งแรก ๆ หากเริ่มได้ยินเสียงหรือรู้สึกว่ามีคนตาม ควรหยุดและนอนทันที

?ไอซ์ผสมสารส้มจริงไหม อันตรายยังไง

ไอซ์ตามท้องตลาดมักผสมสารอื่นเพื่อเพิ่มน้ำหนัก เช่น สารส้ม เกลือ หรือยาอื่น ซึ่งเมื่อเผาสูดเข้าปอดจะระคายเคืองทางเดินหายใจ และไม่มีทางรู้ปริมาณจริงที่ได้รับ ทำให้เสี่ยงเกินขนาด

เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือทันที

หากมีอาการ ใจสั่นรุนแรง แน่นหน้าอก ชัก หลอน ระแวงจนควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง โทร 1669 (ฉุกเฉิน) · 1165 (สายด่วนยาเสพติด (สบยช.)) · 1323 (สายด่วนสุขภาพจิต)

แหล่งอ้างอิง

  1. กองควบคุมวัตถุเสพติด อย. — เมทแอมเฟตามีน
  2. HDmall — ยาเสพติดทำลายสมอง
💊
ทีมเภสัชกร HP100 · เภสัชกร

ทีมเภสัชกรผู้ดูแลคอนเทนต์และให้คำปรึกษาของ HP100

อ่านต่อ

ไม่แน่ใจว่าเริ่มยังไง? คุยกับเราก่อน

ทีม HP100 และเภสัชกรพร้อมให้คำแนะนำแบบเป็นส่วนตัว ไม่มีการตัดสิน ไม่บันทึกตัวตน

เภสัชกร HP100