เคตามีน (ยาเค) ทำอะไรกับร่างกาย ฉี่ม่วง กระเพาะปัสสาวะ และการฟื้นตัว
เคตามีนทำให้ "ฉี่ม่วง" ได้จริงเมื่อผสมสารอื่น แต่ปัญหาใหญ่คือกระเพาะปัสสาวะอักเสบถาวร ปัสสาวะบ่อย ปวด มีเลือด และผลต่อความจำ อ่านกลไก ระยะตรวจพบ และสิ่งที่ฟื้นได้
เคตามีนเป็นยาสลบที่ใช้ในโรงพยาบาลและสัตวแพทย์ ในวงปาร์ตี้ใช้สูดผงเพื่อให้รู้สึก "ลอย" แยกตัวจากร่างกาย สิ่งที่คนใช้มักไม่รู้คือ ความเสียหายที่มันทิ้งไว้ไม่ได้อยู่ที่สมองเป็นหลัก แต่อยู่ที่ กระเพาะปัสสาวะ ซึ่งอาจถาวร
ออกฤทธิ์ยังไง
เคตามีนบล็อกตัวรับ NMDA ในสมอง ทำให้การรับรู้ร่างกายกับความคิดแยกจากกัน (dissociation) ปริมาณน้อยรู้สึกเบา ล่องลอย ปริมาณมากเข้าสู่ภาวะ "K-hole" ขยับไม่ได้ ไม่รับรู้สิ่งรอบตัว ซึ่งอันตรายมากหากอาเจียนหรือล้ม ฤทธิ์อยู่ 45–90 นาที
ฉี่ม่วงคืออะไร
"ฉี่ม่วง" ที่พูดกันมักเกิดจาก สารแต่งสีหรือยาตัวอื่นที่ผสมในผง ไม่ใช่เคตามีนบริสุทธิ์ สีมักหายใน 1–2 วัน แต่ถ้าปัสสาวะเป็นสีแดงหรือน้ำตาลเข้ม นั่นอาจเป็นเลือด ซึ่งเป็นสัญญาณของกระเพาะปัสสาวะอักเสบที่ต้องพบแพทย์
กระเพาะปัสสาวะ: ความเสียหายที่คนไม่พูดถึง
เคตามีนและสารที่ตับแปรรูปแล้วถูกขับออกทางปัสสาวะ และกัดกร่อนผนังกระเพาะปัสสาวะโดยตรง (ketamine cystitis)
- ปัสสาวะบ่อยมาก ทุก 15–30 นาที กลั้นไม่ได้
- ปวดแสบขณะปัสสาวะ ปวดท้องน้อยตลอดเวลา
- ปัสสาวะมีเลือด
- ความจุกระเพาะปัสสาวะลดจาก 400–500 มล. เหลือไม่ถึง 100 มล.
- ระยะท้าย: ไตบวมน้ำ ไตวาย
พบได้ในผู้ใช้ประจำตั้งแต่ ไม่กี่เดือน และหากเป็นพังผืดแล้วจะไม่กลับคืน การหยุดใช้ตั้งแต่มีอาการแรกคือสิ่งเดียวที่ช่วยได้จริง
สมองและความจำ
ผู้ใช้ประจำมีความจำระยะสั้นและความสามารถในการเรียนรู้ลดลง ซึ่งส่วนใหญ่ฟื้นตัวหลังหยุด 3–6 เดือน บางคนมีอาการหลงลืมและ "เบลอ" ต่อเนื่องคล้าย PAWS และมีรายงานภาวะซึมเศร้าหรืออาการคล้ายโรคจิตในผู้ใช้หนัก
อันตรายเฉียบพลัน
- ใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์หรือยานอนหลับ กดการหายใจ อาเจียนแล้วสำลักขณะอยู่ใน K-hole คือสาเหตุการเสียชีวิตหลัก
- อุบัติเหตุ ล้ม จมน้ำ ถูกรถชน เพราะไม่รับรู้ความเจ็บและสิ่งรอบตัว
- ความดันและหัวใจ เต้นเร็ว ความดันสูง ในผู้ที่มีโรคหัวใจ
ตรวจพบนานแค่ไหน
ปัสสาวะ 2–4 วัน (ผู้ใช้หนักถึง 7–14 วัน) เลือด 1–3 วัน ผม 90 วัน ดูตารางเทียบสารอื่นใน สารอยู่ในร่างกายกี่วัน
ถ้าหยุดแล้ว
- อาการถอนไม่รุนแรงทางกาย: อยากใช้ วิตกกังวล นอนไม่หลับ เหงื่อออก 1–2 สัปดาห์
- ดื่มน้ำมาก ๆ งดกาแฟ แอลกอฮอล์ อาหารเผ็ดและเปรี้ยวที่ระคายกระเพาะปัสสาวะ
- ถ้ายังปัสสาวะบ่อยหรือปวดหลังหยุดเกิน 2 สัปดาห์ พบแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะทันที บอกแพทย์ว่าเคยใช้เคตามีน เพราะการรักษาต่างจากกระเพาะปัสสาวะอักเสบจากเชื้อ
คำถามที่พบบ่อย
?เคตามีน ฉี่ม่วงกี่วัน
ปัสสาวะสีม่วงหรือน้ำเงินไม่ได้มาจากเคตามีนโดยตรง แต่มาจากสารแต่งสีหรือยาอื่นที่ผสมมา มักหายใน 1–2 วัน ส่วนเคตามีนเองตรวจพบในปัสสาวะได้ 2–4 วัน
?ปัสสาวะบ่อย ปวดท้องน้อย หลังใช้ยาเค หายไหม
ถ้าหยุดใช้เร็ว กระเพาะปัสสาวะมักฟื้นตัวใน 1–3 เดือน แต่ถ้าใช้ต่อเนื่องจนผนังกระเพาะปัสสาวะเป็นพังผืด อาจต้องรักษาระยะยาวหรือผ่าตัด ควรพบแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะตั้งแต่เริ่มมีอาการ
เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือทันที
หากมีอาการ ใจสั่นรุนแรง แน่นหน้าอก ชัก หลอน ระแวงจนควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง โทร 1669 (ฉุกเฉิน) · 1165 (สายด่วนยาเสพติด (สบยช.)) · 1323 (สายด่วนสุขภาพจิต)
แหล่งอ้างอิง
ทีมเภสัชกรผู้ดูแลคอนเทนต์และให้คำปรึกษาของ HP100
ไม่แน่ใจว่าเริ่มยังไง? คุยกับเราก่อน
ทีม HP100 และเภสัชกรพร้อมให้คำแนะนำแบบเป็นส่วนตัว ไม่มีการตัดสิน ไม่บันทึกตัวตน